Thời buổi bây giờ, ai mà chẳng thích ảnh đẹp đúng không? Mấy cái app chỉnh sửa, filter lung linh huyền ảo trên TikTok, Instagram hay thậm chí là cả AI, cứ gọi là biến hóa khôn lường. Nhiều khi mình cũng mê mẩn lắm, ảnh chụp thường thường thôi mà qua tay AI cái là nhìn như người nổi tiếng, đẹp mê hồn. Nhưng mà, có một cô bạn của mình, cũng vì mê cái đẹp ảo diệu đó mà suýt nữa phải "treo" hộ chiếu, mất thời gian, công sức không ít. Chuyện không của riêng ai đâu, nên tụi mình ngồi lại tâm sự chút.
Từ "tút tát" ảnh AI đến "treo" hồ sơ hộ chiếu: Chuyện không của riêng ai
Chuyện là thế này. Cô bạn mình, cứ tạm gọi là Linh đi, đang hí hửng chuẩn bị hồ sơ làm hộ chiếu để đi du lịch nước ngoài. Linh vốn là một tín đồ của mấy cái app chỉnh ảnh, đặc biệt là mấy con AI tạo ảnh chân dung dạo gần đây. Thấy ảnh mình qua AI đẹp quá, góc nào cũng hoàn hảo, da mịn màng, mắt long lanh như chụp studio chuyên nghiệp, Linh tự tin chọn ngay một tấm ưng ý để nộp hồ sơ trực tuyến.
Ảnh đẹp thì ai cũng thích, nhưng đẹp đến mức không còn là mình nữa thì lại là chuyện khác.
Mấy ngày đầu thì chưa thấy gì, nhưng rồi đùng một cái, Linh nhận được thông báo hồ sơ bị tạm dừng xử lý. Kèm theo đó là yêu cầu phải trực tiếp đến cơ quan chức năng để đối chiếu thông tin và chụp lại ảnh. Linh lúc đó vừa ngỡ ngàng, vừa lo lắng, không hiểu mình sai ở đâu. Khi đến nơi, cán bộ giải thích rõ ràng là ảnh của Linh đã bị AI can thiệp quá sâu, làm sai lệch các đặc điểm nhận dạng khuôn mặt, khiến hệ thống nhận diện không thể xác minh được. Kiểu như, trên giấy tờ thì nhìn rất Tây, rất mẫu, nhưng ngoài đời thì lại là một người hoàn toàn khác vậy. Dù Linh cố giải thích là "vẫn là em mà, chỉ là có chỉnh sửa một chút thôi", nhưng rõ ràng là hệ thống không chấp nhận "một chút" đó.
Bạn cứ thử nghĩ xem, tụi mình vẫn hay dùng filter làm đẹp trên TikTok, Instagram, hay mấy app chỉnh ảnh để có bức hình "lung linh" đăng Facebook. Đôi khi chỉ là làm mịn da, cân đối khuôn mặt một chút, hay thêm tí son, tí má hồng ảo thôi. Thoạt nhìn cứ tưởng vẫn là mình, vẫn giống thật, nhưng đối với mấy hệ thống quét sinh trắc học thì không hề đơn giản chút nào. Sự khác biệt nhỏ đó có thể gây rắc rối lớn khi áp dụng vào mấy cái thủ tục hành chính nghiêm túc như làm hộ chiếu, CCCD hay visa đấy.
Khi công nghệ nhận diện "không hiểu" ngôn ngữ của ảnh AI
Vậy tại sao mấy tấm ảnh AI của tụi mình đẹp vậy mà lại không được chấp nhận nhỉ? Đơn giản là vì các thuật toán AI, dù có tinh vi đến đâu, khi tạo ra hoặc chỉnh sửa ảnh cũng sẽ làm sai lệch các đặc điểm sinh trắc học quan trọng trên khuôn mặt. Đó là những điểm mốc mà mắt thường khó nhận ra, nhưng lại cực kỳ quan trọng đối với các hệ thống nhận diện khuôn mặt được thiết kế để đảm bảo tính chính xác và bảo mật tuyệt đối.
Cứ hình dung thế này, bạn có bao giờ gặp khó khăn khi đăng nhập app ngân hàng bằng nhận diện khuôn mặt chỉ vì hôm đó tóc tai hơi khác, hay đeo kính không? Hoặc đơn giản hơn là khi bạn quét mã QR một sản phẩm mà ảnh mã bị mờ hoặc chỉnh sửa, hệ thống sẽ báo lỗi ngay. Với ảnh AI cũng vậy. Nó tạo ra một khuôn mặt "mới", không khớp hoàn toàn với dữ liệu gốc của bạn, hoặc các thuật toán nhận diện không thể trích xuất đủ thông tin sinh trắc học cần thiết.
Mình có đọc trên mấy hội nhóm công nghệ, nhiều người cũng than vãn chuyện tương tự. Có bạn làm visa đi nước ngoài, ảnh cũng chỉnh sửa một chút cho mắt to hơn, mũi cao hơn, kết quả là đại sứ quán yêu cầu nộp lại ảnh gốc, thậm chí còn phải phỏng vấn kỹ hơn vì sợ có dấu hiệu gian lận. Thật là phiền phức không đáng có.
Lời khuyên vàng: Ưu tiên "thật" hơn "đẹp" cho giấy tờ quan trọng trong kỷ nguyên số
Sau chuyện của Linh, mình mới thấy rõ là, cái gì cũng có cái giá của nó. "Sống ảo" cho đẹp thì ai cũng thích, nhưng đừng để cái "đẹp ảo" đó gây rắc rối cho mình trong đời thực, nhất là với mấy cái giấy tờ quan trọng.
Lời khuyên của mình (và cũng là kinh nghiệm xương máu của Linh) là: Đối với các giấy tờ tùy thân quan trọng như hộ chiếu, căn cước công dân (CCCD), visa hay bất kỳ hồ sơ hành chính nào khác, hãy ưu tiên sự chân thật và đúng quy chuẩn lên hàng đầu. Đừng ham "tút tát" bằng AI hay các app chỉnh sửa quá đà. Hãy dùng ảnh gốc, chụp đúng quy định về phông nền, ánh sáng, biểu cảm khuôn mặt. Cái này không chỉ để bạn không bị "treo" hồ sơ, mà còn để quá trình làm việc với cơ quan chức năng diễn ra suôn sẻ, nhanh gọn hơn.
Cứ nghĩ mà xem, thay vì mất cả buổi ngồi chỉnh ảnh cho thật "ảo diệu", rồi lại mất cả ngày chạy đi chạy lại cơ quan vì hồ sơ bị lỗi, chi bằng ban đầu cứ dùng ảnh gốc chụp đúng quy định. Việc này giống như bạn điền thông tin cá nhân vào bất kỳ biểu mẫu quan trọng nào, luôn cần sự chính xác tuyệt đối, không thể thêm thắt hay bớt đi tùy tiện được.
Dù mình có sống trong kỷ nguyên số với đủ thứ công nghệ hiện đại đến mấy, thì cũng có những lúc cái "thật" vẫn là giá trị cốt lõi. Đặc biệt là khi nó liên quan đến danh tính và các thủ tục pháp lý của bản thân. Đừng để một tấm ảnh "đẹp" trên mạng lại làm mình đau đầu ngoài đời thực nhé!
Tất cả những điều này, dường như chưa từng tồn tại